1. Sąd Najwyższy o naliczaniu odsetek od kosztów kredytu
W dniu 8 lipca 2026 r. Sąd Najwyższy wydał wyrok w sprawie o sygn. II CSKP 89/26, w którym odniósł się do istotnych kwestii dotyczących sposobu konstruowania umów kredytu konsumenckiego, w szczególności naliczania odsetek od kosztów kredytu, prawidłowego określenia całkowitej kwoty kredytu oraz obowiązków informacyjnych kredytodawcy.
Orzeczenie ma istotne znaczenie w kontekście Sankcji Kredytu Darmowego (SKD), ponieważ Sąd Najwyższy wskazał w nim wprost, że składniki kosztów kredytu nie mogą być naliczane od siebie, a w szczególności odsetki nie mogą być naliczane od prowizji (analogicznie od składki ubezpieczeniowej).
Co istotne, Sąd Najwyższy odwołał się przy tym do wyroku Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z 23 kwietnia 2026 r. w sprawie C-744/24.
2. Odsetki od prowizji – stanowisko Sądu Najwyższego
Przedmiotem sprawy była między innymi kwestia kredytu, w ramach którego bank naliczał odsetki od kwoty obejmującej nie tylko środki faktycznie udostępnione konsumentowi, lecz również skredytowaną prowizję.
Sąd Najwyższy wskazał:
„Reasumując, składniki kosztów kredytu nie mogą być naliczane od siebie, np. odsetki od prowizji, a zatem praktyka naliczania odsetek od całkowitego kosztu kredytu (lub jego poszczególnych elementów) jest niezgodna z ustawą i z dyrektywą 2008/48, gdyż wówczas w istocie dochodzi do sytuacji opisanej powyżej, a mianowicie odsetki są naliczane także od prowizji jako składowej całkowitego kosztu kredytu.”
Jest to jednoznaczne stanowisko dotyczące sposobu naliczania kosztów kredytu. Odsetki stanowią wynagrodzenie za udostępnienie kapitału, natomiast prowizja i inne koszty kredytu stanowią odrębne elementy kosztu ponoszonego przez konsumenta.
3. Całkowita kwota kredytu a całkowity koszt kredytu
Sąd Najwyższy zwrócił uwagę na istotne rozróżnienie pomiędzy całkowitą kwotą kredytu, a całkowitym kosztem kredytu ponoszonym przez konsumenta.
Pojęcia te nie są tożsame. Całkowita kwota kredytu obejmuje środki udostępnione konsumentowi, natomiast całkowity koszt kredytu obejmuje koszty, które konsument jest zobowiązany ponieść w związku z umową.
W konsekwencji do całkowitej kwoty kredytu nie powinny być wliczane kwoty przeznaczone na pokrycie kosztów kredytu, takich jak prowizja czy inne opłaty.
Ma to bezpośrednie znaczenie dla sposobu obliczania kosztów kredytu, RRSO oraz całkowitej kwoty do zapłaty.
4. TSUE: bank nie może pobierać odsetek od kosztów kredytu
Sąd Najwyższy odniósł się również do wyroku TSUE z 23 kwietnia 2026 r. w sprawie C-744/24.
Trybunał Sprawiedliwości wskazał w tym orzeczeniu, że przepisy dyrektywy 2008/48 sprzeciwiają się postanowieniom umownym przewidującym stosowanie oprocentowania nie tylko do całkowitej kwoty kredytu, ale również do kwot przeznaczonych na pokrycie kosztów związanych z tym kredytem.
TSUE podkreślił przy tym, że dla kwalifikacji danej kwoty jako kosztu kredytu nie ma decydującego znaczenia to, czy została ona najpierw przekazana na rachunek konsumenta, a następnie pobrana przez bank. Sposób technicznego rozliczenia kwoty nie zmienia jej charakteru jako kosztu kredytu.
5. Niedopuszczalne „ukrywanie” prowizji w kapitale kredytu
Szczególnie istotne jest również stanowisko Sądu Najwyższego dotyczące sposobu prezentowania prowizji w harmonogramie spłaty.
SN wskazał, że nie jest właściwą praktyką „ukrycie” kosztu w postaci prowizji w kapitale kredytu, zwłaszcza że od prowizji nie można naliczać odsetek.
Harmonogram spłaty powinien zatem przedstawiać nie tylko termin i wysokość raty oraz jej część kapitałową i odsetkową, ale również inne koszty kredytu, które konsument jest zobowiązany ponieść, w tym prowizję.
Z punktu widzenia konsumenta ma to istotne znaczenie. Umowa kredytowa powinna bowiem pozwalać na ustalenie, jakie kwoty stanowią kapitał, jakie odsetki, a jakie pozostałe koszty związane z kredytem.
6. Co oznacza ten wyrok dla kredytobiorców?
Wyrok Sądu Najwyższego z 8 lipca 2026 r. jest kolejnym ważnym głosem dotyczącym prawidłowego rozliczania kosztów kredytu konsumenckiego.
Szczególnie istotne jest stanowisko, zgodnie z którym:
odsetki nie mogą być naliczane od prowizji ani innych kosztów kredytu.
Jeżeli zatem w umowie kredytowej bank przyjął jako podstawę naliczania odsetek kwotę obejmującą również prowizję lub inne koszty kredytu, taki mechanizm powinien zostać poddany szczegółowej analizie prawnej.
Znaczenie tego zagadnienia dodatkowo wzrosło po wyroku TSUE z 23 kwietnia 2026 r. w sprawie C-744/24, do którego bezpośrednio odwołał się Sąd Najwyższy w sprawie II CSKP 89/26.
7. Podsumowanie
Wyrok Sądu Najwyższego z 8 lipca 2026 r., sygn. II CSKP 89/26, potwierdza istotną zasadę dotyczącą kredytów konsumenckich: koszty kredytu nie mogą być wzajemnie oprocentowane, a w szczególności odsetki nie mogą być naliczane od prowizji.
Sąd Najwyższy wskazał również na niedopuszczalność ukrywania prowizji w kapitale kredytu oraz podkreślił znaczenie prawidłowego i przejrzystego przedstawienia wszystkich kosztów w umowie i harmonogramie spłaty.
Jeżeli posiadasz kredyt konsumencki, w którym prowizja lub inne koszty zostały skredytowane i objęte oprocentowaniem, warto sprawdzić, czy sposób skonstruowania umowy oraz rozliczenia kredytu jest zgodny z aktualnym orzecznictwem.
Każda sprawa dotycząca Sankcji Kredytu Darmowego (SKD) wymaga indywidualnej analizy treści umowy kredytowej oraz okoliczności jej zawarcia.
Napisz lub zadzwoń, a Kancelaria dokona bezpłatnej analizy Twojej umowy.
+48 515 354 650
a.waroch@waroch-radcaprawny.pl