Co wynika z Wyroku TSUE w sprawie C-471/24. Abstrahując od obecnej narracji strony Bankowej po wydanym Wyroku, po otrzymaniu uzasadnienia ww. orzeczenia można w sposób merytoryczny ocenić skutki dla Konsumentów w tym zakresie. Jako kluczowe elementy należy wskazać, iż:
- oceniania umowa oparta o wskaźnik referencyjny WIBOR pochodziła z 2019 r. (a więc w okresie obowiązywania Rozporządzenia BMR z 8 czerwca 2016 r.),
- TSUE przyjął pewne ramy zgodnie z którymi uznał, iż WIBOR został ustanowiony przez ustawodawcę krajowego w sposób prawidłowy (co stoi w całkowitej sprzeczności z rzeczywistością, z uwagi, iż od ponad roku wiele podmiotów próbuje bezskutecznie zwracać się do administratora wskaźnika GPW Benchmark o udostępnienie wszelkich danych związanych z ustalaniem WIBORU – obecnie administrator odmówił Najwyższej Izbie Kontroli wglądu do tych dokumentów) – w tym zakresie także TSUE w motywie 125 podkreślił, iż: „Ponadto zainteresowane strony mogą uruchomić mechanizm składania skarg przewidziany i uregulowany w art. 9 rozporządzenia 2016/1011 w celu zakwestionowania w szczególności reprezentatywności określenia wskaźnika referencyjnego w odniesieniu do wartości rynkowej”.
- TSUE wskazał, że sądy krajowe mogą badać czy wskaźnik referencyjny WIBOR jest zgodny z prawem. Do tej pory tworzona była narracja, jakoby pod reżimem BMR sądy krajowe w ogóle nie mogą badać WIBOR. W ślad za TSUE mogą to robić,
- TSUE porządkuje także kwestię obowiązków informacyjnych jakie spoczywają na Banku wskazując, że chodzi tu o obowiązki wymienione w jednolitym formularzu informacyjnym, a więc w szczególności przedstawienie symulacji zmiany oprocentowania i wpływu tej zmiany na RRSO, o czym banki w większości przypadków nie informowały.
Przechodząc do kilku wniosków.
Na tym etapie, kluczowa jest indywidualna ocena każdej Umowy, gdyż samo zastosowanie wskaźnika WIBOR nie przesądza automatycznie o wadliwości całej Umowy. To do Sądu Krajowego należeć będzie ocena:
- czy Konsument został poinformowany w sposób jasny i przejrzysty,
- czym ten wskaźnik jest, etc.,
- kto jest administratorem wskaźnika oraz gdzie można sprawdzić jego wartość,
- czy Konsument zrozumiał ten mechanizm i jaki ma on wpływ na jego raty kredytowe,
- czy Konsument został poinformowany o ryzyku związanym ze zmiennym oprocentowaniem.
W kontekście dacia zawarcia Umowy istotne w tym momencie pozostają zatem dwie daty:
– umowy przed 8 czerwca 2016 r. – tj. przed wejściem w życie Rozporządzenia BMR – umowy zawartej przed tą datą można uznawać w tym momencie za najbardziej narażone na negatywną ocenę, gdyż nie istniał w zasadzie żaden nadzór nad ustaleniem WIBORU, co jest bardzo istotne z perspektywy uzasadnienia ww. orzeczenia TSUE, w którym to Trybunał wielokrotnie odnosi się do owego Rozporządzenia BMR i w zasadzie na jego podstawie zbudowane jest całe uzasadnienie,
– umowy po 8 czerwca 2016 r. – tj. po wejściu w życie Rozporządzenia BMR – mając na uwadze wydane orzeczenie TSUE przy tak niewielkiej liczbie obecnie prowadzonych spraw ciężko wskazywać jakoby sądy krajowe wykształciły w najbliższym czasie korzystnie orzecznictwo dla Konsumentów. Należy jednak poczynić w związku z tym zastrzeżenie, a mianowicie, to że na dzisiaj może wydawać się, iż utrudnione będzie dochodzenie Konsumentom roszczeń w tego rodzaju umowach, nie oznacza, że za rok Kredytobiorcy znajdą się w zupełnie odmiennej rzeczywistości prawnej, tzn. w międzyczasie tak jak zostało to wskazane powyżej, GPW Benchmark oraz jego poprzednik ACI Polska zostaną zmuszeni przez organy państwowe do wykazania wszelkich danych związanych z ustalaniem WIBORU w latach 2005-2020, a to może być punkt zwrotny. Dodatkowo jeśli dane takie nie będą przekazywane nawet na zobowiązanie Sądu, to może również okazać się, iż Banki będą ponosiły negatywne konsekwencje z uwagi, iż oczywistym jest konkluzja, że w jaki sposób Konsument Kredytobiorca ma ocenić zastosowany w jego umowie wskaźnik WIBOR skoro nie jest możliwym otrzymanie danych dotyczących jego ustalania. Tym samym zaleca się zachowanie spokoju dla wszystkich Stron zainteresowanych tego typu sporami.
Jeżeli natomiast posiadasz kredyt złotowy oparty o wskaźnik WIBOR (1M, 3M, 6M, 1Y) i chcesz dowiedzieć się, czy Twoja umowa zawiera naruszenia, o których była mowa powyżej, serdecznie zapraszam na bezpłatną konsultację i kontaktu z Kancelarią.